Malta

MALTA

REPUBLIKA MALTY  – państwo wyspiarskie położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii. W skład archipelagu Wysp Maltańskich wchodzą wyspy: Malta, Gozo, Comino, Cominotto (niezamieszkała), Wyspy Św. Pawła (dwie wysepki obok siebie) i Filfla (niezamieszkała), będące wierzchołkami wapiennego masywu, pełnego głębokich zatok i dolin. Główną gałęzią gospodarki Malty jest turystyka.
Malta (o powierzchni  316 km2), położona między Sycylią i Afryką Północną, spełnia idealnie wszystkie oczekiwania turystów. Czekają tu na nich słoneczne dni, przejrzyste morze, poprzecinane rozpadlinami wybrzeża, okazałe budowle historyczne, gościnność tutejszych mieszkańców, komfortowe ośrodki wypoczynkowe oraz bogata oferta sportów wodnych.
O Malcie mówi się, że jest to ogromne muzeum pod otwartym niebem. Relikty sprzed tysięcy lat odnajdywane są znacznie łatwiej niż to by się mogło wydawać. Z historią tej wyspy związani są Fenicjanie, św. Pawła, zakon Joannitów, Królestwo Brytyjskie.
Ale Malta to również cel podróży zapaleńców nurkowania. Wiele osób uważa, że wokół tej wyspy panują najlepsze warunki do nurkowania w całym basenie Morza Śródziemnego. Temperatura wody zapewnia komfort pływania a wyjątkowa przejrzystość pozwala dokładnie przyglądać się życiu podwodnego świata.
Plaże na Malcie są najczęściej skaliste, ze stromymi zejściami do wody. W niektórych miejscach są umieszczone drabinki. . Plaże są słabo przystosowane dla dzieci - brak szerokich płycizn i strome, kamieniste zejścia do morza. Piaszczyste plaże znajdują się w Cirkewwa i Mellieha.

Malta oferuje wiele okazji do udanych zakupów i zwiedzania, zwłaszcza w stolicy La Valetta. To historyczne miasto było niegdyś siedzibą Zakonu Rycerzy Maltańskich. Po dziś dzień zachowały się stare mury miejskie oraz imponująca katedra Świętego Jana. Swoje piękno La Valetta zawdzięcza tez położeniu przy jednym z największych, naturalnych portów świata. Panuje tu iście śródziemnomorska atmosfera, a gwarne ulice pełne są kolorowo ubranych turystów z całej Europy.
Wyspa kusi do zwiedzania wspaniałych zamków i starych, średniowiecznych miast. Warto zobaczyć 'ciche miasto' Mdinę

STOLICA
Valletta

CZAS
GMT +1.00

JĘZYKI
Maltański, angielski

RELIGIA
Dominującą religią jest katolicyzm. Mniejszość stanowią wyznawcy kościoła protestanckiego, grekokatolickiego oraz  judaizmu i islamu.

WALUTA
1 Euro = 100 centów

KARTY KREDYTOWE, BANKOMATY
Posługiwanie się kartą jest powszechne. Sieć bankomatów jest również dość rozbudowana. Nie ma problemów z realizacją czeków podróżnych i Euroczeków.

ELEKTRYCZNOŚĆ
240V / 50 Hz, wtyczki typu G

KLIMAT
Malta leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego. Nie występują tu ostre wiatry, mgły, śnieg czy mróz. Średnia temperatura waha się od 14,1°C w zimie (listopad-kwiecień) do 32°C latem (maj-październik). Nasłonecznienie odpowiednio 6:46 godzin zimą i 10:11 godzin latem. Opady, przeważnie deszcz, pojawiają głównie w okresie jesieni i zimy. Roczna suma opadów to 578 mm. Większość opadów notowana jest w grudniu i styczniu. Najlepsza pogoda w roku panuje w V, VI i pierwszej połowie XI jest wtedy ciepło i sucho, ale nie ma upałów. Na wybrzeżu trochę ochłody przynosi morska bryza, ale czasami sprawę jeszcze bardziej pogarsza wiejący od Afryki Północnej suchy, gorący wiatr.

PRZEPISY WJAZDOWE / CELNE
Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/ Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Malty do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty (starego i nowego wzoru). Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości (szczególną uwagę w przypadku starszych, książeczkowych dowodów osobistych należy zwrócić na aktualność zdjęcia). Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie z uwagi na zasady polityki bezpieczeństwa i zdrowia publicznego. Dodatkowe informacje w wersji elektronicznej dostępne są na stronie internetowej MSZ: www.msz.gov.pl w dziale Informacje konsularne – „Informacje dla obywateli Polskich wyjeżdżających do innych krajów UE/EOG”.

Z dniem 30 kwietnia 2006 r. (zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/38/WE z 29 kwietnia 2004 r.) w przypadku pobytu nie przekraczającego trzech miesięcy obywatele UE uzyskują prawo pobytu w innym państwie członkowskim bez żadnych dodatkowych warunków i formalności poza koniecznością posiadania ważnego dowodu tożsamości lub paszportu. Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu uzyska też członek rodziny obywatela UE nie mający unijnego obywatelstwa, niezależnie od jego przynależności państwowej.

Prawo pobytu na okres przekraczający trzy miesiące uzyskują obywatele UE:
• zatrudnieni lub prowadzący działalność gospodarczą w goszczącym państwie członkowskim;
• mający wystarczające środki utrzymania dla siebie i członków swojej rodziny, aby nie stanowić podczas swego pobytu obciążenia dla systemu pomocy społecznej goszczącego państwa członkowskiego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne;
• przybyli do goszczącego państwa członkowskiego w celu podjęcia nauki, w tym szkolenia zawodowego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne i środki finansowe na swoje utrzymanie. W przypadku takiego pobytu po 30 kwietnia 2006 r. państwa członkowskie mogą wymagać od obywateli UE jedynie zarejestrowania się w urzędzie właściwym dla miejsca pobytu i uzyskania dowodu zarejestrowania się.
Nie ma ograniczeń co do ilości produktów, które można kupić i zabrać ze sobą, jeżeli są one przeznaczone na własny użytek.
Od 1 października 2004 r. pies, kot czy fretka towarzyszące właścicielom w podróży do państw Unii Europejskiej muszą mieć paszporty, co jest wymogiem prawa unijnego. Do wyrobienia paszportu zwierzęcia z emblematami UE potrzebne są dokumenty zawierające dane o właścicielu zwierzęcia oraz informacje na temat imienia zwierzęcia, jego gatunku, rasy, płci, daty urodzenia i umaszczenia. Niezbędne jest także przedstawienie zaświadczenia o szczepieniach zwierzęcia i przebytych chorobach. Zwierzę musi mieć identyfikator w postaci elektronicznego chipu, którego numer i miejsce umieszczenia odnotowuje się w paszporcie. Zdjęcie zwierzęcia w paszporcie nie jest obowiązkowe. Paszporty wydają lecznice weterynaryjne, których spis znajduje się na stronie internetowej Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej.

JAK DOJECHAĆ
Na Maltę najszybciej i najprościej można dostać się samolotem (Czas lotu:ok. 3h 20m). Linie lotnicze Lufthansa zapewniają połączenia z Polski na Maltę, z przesiadką we Frankfurcie, Monachium lub innych miastach-hubach tej linii w Niemczech albo w niektórych portach lotniczych Włoch. Na wyspę można dotrzeć również drogą lądową przez Włochy, a następnie z Sycylii promem na Maltę (promy wypływają m.in. z Salerno i Genui oraz z Catanii i Pozzallo).

PRZEPISY PRAWNE
Na Malcie, jak w całej UE, obowiązują podstawowe prawa chroniące konsumenta, m.in. w odniesieniu do wyjazdów zorganizowanych, bezpieczeństwa produktów, nieuczciwych warunków zawieranych umów oraz reklam wprowadzających w błąd. Wszelkie informacje i pomoc w tej sprawie można uzyskać na stronie internetowej Europejskiego Centrum Konsumenta: www.europa.eu.int.
Turyści nie podlegają obowiązkowi meldunkowemu.

ZDROWIE
Nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Od 1 stycznia 2006 r. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) zastąpiła do¬tychczasowy druk E111 umożliwiający obywatelom Unii korzystanie z opieki medycznej w innych krajach członkowskich. Aby ją otrzymać, wystarczy zgłosić się do najbliższego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się, by wykupili dodatkowe ubezpieczenia prywatne, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie oraz koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wskazane jest wykupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego, szczególnie od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia (poza EKUZ). Świadczenia zapewnione przez EKUZ nie obejmują tych przypadków. Szczegółowe informacje o EKUZ zamieszczone są na stronach internetowych NFZ: www.nfz.gov.pl.

Nr pogotowia - 112. Transport do publicznego szpitala lub ośrodka zdrowia na Malcie jest bezpłatny. Transport powrotny do Polski jest całkowicie płatny przez pacjenta.


BANK, POCZTA, TELEFON, SKLEPY
Liczne urzędy pocztowe. Wysłanie listów lub paczek nie stanowi zatem problemu. Ale prosimy uważać, ponieważ wszystkie urzędy maja przerwę południowa. Przeważnie otwarte są od 9:00 do 12:00 i od 14:00 do 17:30. Gdy ktoś zamierza wysłać kartką pocztową do Polski lub innego kraju, radzimy włożyć ją do koperty. Powód - listy szybciej opuszczają wyspę niż widokówki. Dostarczenie listu trwa na terenie Europy około 3 do 5 dni, a widokówki nawet i 10 dni.
Na Malcie większość sklepów otwartych jest w godzinach 9:00 - 13:00 i 16:00 - 19:00. W niedziele i święta sklepy zwykle są nieczynne. Bardzo często sklepy nieczynne są także w pierwszy dzień po odpuście (fescie) w danej miejscowości. Dość drogo. W Sliemi jest supermarket. Pieniądze najlepiej wymieniać w automatach (w Vallecie).
Kierunkowy na Malte:  +356

Na Malcie jest wiele kawiarenek internetowych. Brak informacji na temat Hot Spotów

KUCHNIA
Obce wpływy odgrywają znaczącą rolę w maltańskiej kuchni. Bliskość Włoch spowodowała rozpowszechnienie na Malcie potraw z makaronu, po Brytyjczykach zostały steki, szarlotka i smażona ryba z frytkami. Autentyczne maltańskie potrawy należą do kuchni śródziemnomorskiej.
Maltańczycy naprawdę mają własną kuchnię narodową, choć zaglądając do większości restauracji na wyspie, można tego w ogóle nie zauważyć. Najwyraźniejsze w maltańskich potrawach są wpływy z pobliskiej Sycylii i Włoch kontynentalnych, dostrzec dają się także dalekie echa Afryki. Pasta i ciasta Pasta, czyli typowo włoskie makarony, oraz najróżniejsze potrawy w cieście albo zawierające ciasto zajmują poczesne miejsce na stołach Malty. Przeważnie wywodzą się z Włoch, ale niemało jest też wynalazków jak najbardziej maltańskich, np. timpana (makaron, sos boloński, jajko i żółty ser, z kruchym albo puszystym ciastem na wierzchu). To samo danie bez ciasta to mqarrun fil-forn, a z ryżem zamiast makaronu ross fil-forn. W połowie dnia na Malcie jada się pastizzi, smakowite pierogi nadziewane albo serem ricotta z dodatkiem szpinaku, albo samym szpinakiem. Zamiast tego można przekąsić pizelli duży, żółty, mięciutki groch. Qassatat (wym. ess-e-tet) to okrągły, puszysty albo kruchy placek z takim samym nadzieniem, jak w pastizzi. Kupuje się je w ulicznych budkach. Smak Malty wielu turystom kojarzy się z wiejskim hobz biz-zejt podłużną bułką (ftira), ociekającą oliwą i natartą pomidorami, z sałatą i tuńczykiem w środku, udekorowaną oliwkami i kaparami. Królik, królik i królik Maltańskim daniem narodowym jest fenek (królik) duszony, smażony lub pieczony. Dzikie króliki dawno temu wyłapano już co do nogi, dlatego mięso przeznaczone na stoły pochodzi z hodowli (gotowe tusze można kupić na targach). Królicze mięso marynuje się w czerwonym winie i liściach laurowych, a gotuje z cebulą i czosnkiem, pocięte na porcje. Mięso jest delikatne i miękkie, ale każda porcja zawiera sporo kości, dlatego przy jedzeniu trzeba się trochę pogimnastykować. W dni świąteczne niektóre restauracje, szczególnie te nastawione na miejscowych, proponują specjalny zestaw zwany fenkata (uczta z królika). Na początek podaje się spaghetti z króliczym sosem (królicza wątroba, pokrojona w kostki wieprzowina, pomidory, cebula i czosnek), a potem gulasz z królika z pieczonymi ziemniakami lub frytkami. Obydwa dania popija się obficie miejscowym czerwonym winem. Potrawy z nadzieniem Bragioli to kawałki wołowiny nadziewane mieszaniną zmielonej wieprzowiny, szynki, żółtego sera i jajek, ugotowane w czerwonym winie sycące i smaczne. Tigiega mimlija to pieczony cały kurczak z podobnym farszem. Nadzieniem wypełnia się również warzywa: bzar adhar (papryka), qargha baghli (mała dynia) i bringiel (bakłażan). W jadłospisie słówko mimli oznacza, że danie jest z nadzieniem. Wegetarianie powinni zapytać o składniki farszu. Qubbajt, mqaret i inne słodkości Mimo że trudno wymówić ich nazwy, maltańskie słodkości są warte grzechu. Szczególnie godne polecenia wydają się qubbajt (wym. u-baj-et, słodki nugat) i mqaret (wym. im-err-ej, smażone na głębokim tłuszczu ciastka daktylowe). O ile nie jest lato, turystów u bram Valletty zawsze wita słodki, arabski zapach skwierczącego na tłuszczu mqaretu. Z kolei qubbajt święci triumfy przy okazji każdej festy ryby i owoce morza. Do miejscowych specjałów zaliczają się aljotta (zupa rybna) i lampuka (ryba dorada). Ta ostatnia dostępna jest dopiero od końca sierpnia i zazwyczaj trafia na stół zapiekana w cieście (torta tal-Lampuki). Miejscowe ryby, w dużym wyborze, przeważnie piecze się na ruszcie i czasami podaje z sosem maltańskim (mocna w smaku mieszanina pomidorów, cebuli i kaparów). Za przysmak uważana jest qarnitta (ośmiornica) w sosie pomidorowym. Saha! (Zdrowie!) Najbardziej znane marki maltańskiego wina to Marsovin i Delicata. Obydwie produkują wyśmienite, chociaż nietanie wina. Ta druga chwalona jest w zagranicznej prasie i zapewne warto spróbować jej nagrodzonego Grand Vin de Hautville. Gozo z kolei znane jest z wysokoalkoholowych, mocno aromatycznych win czerwonych. Po Brytyjczykach pozostało na Malcie upodobanie do ich piwa: hop leaf pale ale i Farsons bitter shandy. Miejscowe jasne pełne o nazwie cisk (wym. czisk) piją wszyscy piwosze. Cisk export jest mocniejsze i ma głębszy smak. Wśród napojów bezalkoholowych króluje kinnie coś jakby kola dla dorosłych, z doskonałym posmakiem gorzkich ziół.

BEZPIECZEŃSTWO
Przestępczość nie stanowi większego zagrożenia. można spokojnie, bez obaw podróżowac po wyspie, nawet noca. Duża ilosc policjantow sprawia że czujemy się tam bezpiecznie.

CO ZABRAĆ ZE SOBĄ?
Lekkie, bawełniane ubranie, okulary przeciwsłoneczne, filtr ochronny, kapelusz do ochrony przed słońcem

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW:
W czasie wyjazdów turystycznych można używać polskiego prawa jazdy. Ruch samochodowy jest lewostronny. Nie ma żadnych specjalnych wymagań związanych z ubezpieczeniami samochodowymi i wypadkowymi.
•    Polakom jazda lewą stroną może przysparzać kłopoty. Jeżeli jednak ktoś zamierza jeździć samochodem, to dobrze jest się przygotować trenując na bardzo wąskich uliczkach.
•    Mieszkańcy wyspy jeżdżą ryzykownie, może się zatem zdarzyć wypadek na skrzyżowaniach o ruchu okrężnym.
•    Na wyspie nie ma autostrad i dróg szybkiego ruchu.
•    Ograniczenie prędkości na teranie zabudowanym to 50 km/h, a poza tym terenem to 80 km/h.  Prosimy nie przekraczać tych prędkości, ponieważ drogi są kontrolowane przez liczne patrole policyjne.
•    W wielu miejscach jeździ się "na słuch", tzn. trzeba trąbić przed skrzyżowaniem ponieważ za domów czy murów otaczających pola nic nie widać.
•    Niektóre drogi wyglądają jak nasze polne (ubity piach).
•    Podczas pobytu na Malcie codziennie widzi się wypadki z udziałem samochodów z wypożyczalni
•    Benzyna jest bardzo droga, około 30 % do 40 % droższa niż w Polsce.
•    Na wyspie jest wiele firm wypożyczających samochody lub skutery. Wypożyczenie pojazdu jest dość kosztowne. Np.: wypożyczenie na jeden dzień samochodu najniższej klasy (Kia Picanto), kosztuje około 65 EURO, (około 250 PLN).
UWAGA: Nie radzimy wypożyczać od osób prywatnych. Tylko w dużych firmach jak SIXT, Europcar, Hertz. Powód: Ryzyko finansowe podczas wypadku (duża dopłata) oraz fakt, że pojazdy są w złym stanie technicznym.

KOMUNIKACJA
Najpraktyczniejszym środkiem lokomocji są autobusy, które stają na zawolanie. Wystarczy pomachać ręka aby autobus się zatrzymał.. Przejazdy są w miarę tanie, lecz jazda może nawet trwać do 60 minut do wyznaczonego celu. Ceny są jeszcze niższe gdy kupuje się bilety jedno- lub kilkudniowe (u kierowcy). Wszystkie autobusy ruszają z dworca przed murami Vallety, dlatego często trzeba tam dojechać, nawet gdy cel naszej podróży jest w przeciwnym kierunku. Na Gozo obowiązują inne bilety, a autobusy jeżdżą dość rzadko. Mapkę z zaznaczonymi strefami oraz trasami autobusów i nocnych busów można dostać w centrum informacji w Valletta lub znaleźć na stronie internetowej Stowarzyszenia Maltańskiego Transportu Publicznego (www.atp.com.mt). Na stronie władz maltańskiego transportu (www.maltatransport.com) znajduje się mapka – po kliknięciu na wybraną miejscowość otrzymać można dokładny rozkład jazdy autobusów z podanymi godzinami odjazdów z pierwszego i ostatniego przystanku.

PLACÓWKI DYPLOMATYCZNE:
Najbliższa Ambasada Malty:

Ambasada Republiki Malty
Tiergarten Dreieck Blk 4
Klingelhöferstrasse 7, D-10785 Berlin
tel. (0-0 49 30) 26 39 110
fax (0-0 49 30) 26 39 11 23
tel. (dyżurny) (0-0 49) 170 83 19 236
e-mail: maltaembassy.berlin@gov.mt

Nie ma polskiej placówki dyplomatycznej.

Republika Malty podlega kompetencji terytorialnej Ambasady RP w Rzymie (Włochy).
Ambasada RP w Rzymie
Via P.P. Rubens 20
Monti Parioli 00197, Roma
Tel. (0-03906) 322 4455, 321 6073, fax. (0-03906) 322 3990

W Valletta rezyduje konsul honorowy RP.
Konsulat RP w Valletta
Konsulat RP w La Valletta
60, South Street
Valetta VLT 11, Malta
tel.: (00-35-62) 12-44-306
fax: (00-35-62) 12-33-093

Konsulat Malty w Warszawie
Ul. Szczygla 8/16
00-370 Warszawa
tel. (0-22) 826 66 49, 0 603 780 669